Każdy z nas pragnie być szczęśliwym i tego szczęścia wyglądamy każdego dnia. Jego forma bywa jednak zgubna, ironiczna, bo natura prawdziwego szczęścia okazuje się całkiem inna.
Pragnę zaprosić na niezwykle ciekawą wystawę malarstwa i grafiki „RAJ”, która odbędzie się 14 maja 2026 r. w Miejskiej Galerii Sztuki w Częstochowie o 18:00. Jej autorem jest Krzysztof Kamil Malewicz, artysta plastyk, prezes Okręgu Częstochowskiego Związku Polskich Artystów Plastyków, odznaczony honorową odznaką „Zasłużony dla Kultury Polskiej” oraz „Złotą Odznakę” ZPAP. Mieszka i tworzy w Częstochowie.
T tłumaczy tytuł ekspozycji i temat prac: – Znaczenie słowa „RAJ” możemy interpretować dowolnie, nie tylko w ujęciu biblijnym, skupiając się na raju rozumianym jako Eden czy też wygnaniu z raju, ale… W 1980 roku został wydany album pod tym samym tytułem przez Jacka Kaczmarskiego, Przemysława Gintrowskiego i Zbigniewa Łapińskiego. Zastana i narzucona rzeczywistość ironicznie nazwana jest tutaj rajem (ten motyw i tęsknota za wolnością, pojawiają się również w ich późniejszych kompozycjach). Dobrze znamy hasła: „Stwórz sobie raj z tego, co masz” oraz audiobook Mariusza Szczygła „Zrób sobie raj”. Są nam bardziej współczesne. Dążenie do raju lub chwilowe poczucie przebywania w nim pojawiają się często w twórczości Michała Witkowskiego. Bohaterowie jego powieści, a zwłaszcza „Wymazanego” jak nikt inny, pragną odnaleźć swoje szczęście. Tęsknią również za młodością – rajem, którego bramy codziennie, po cichu są przymykane.
Opowieść Krzysztofa Kamila Malewicza to zestaw prac wykonanych w zdecydowanej większości obecnie, tzn. od stycznia do kwietnia 2026 roku. Są to oleje i akryle na płótnie oraz na papierze w technice mieszanej, gdzie malarstwo przeplata się z grafiką, a grafika z malarstwem. Autor chętnie określa niektóre z nich jako „obiekty malarskie”. Można je pogrupować. Pierwsza część prezentacji to przekaz informacji wyrwanych z kontekstu, nakładających się na siebie, ich zlepek. To drażniący i agresywny komunikat. Druga jest konfrontacją widza z przekazem, nadawanym sygnałem. Z kolei trzecia opowiada o wyciszeniu i odrzuceniu wszystkiego co materialne.
Raj nie jest oczekiwanym szczęściem człowieka po jego śmierci, to historia o przytłaczającej codzienności, gdzie atakowani jesteśmy nadmiarem nieistotnych informacji. Konsument jest przebodźcowany i zmęczony. Monotonia, powtarzalność i bylejakość tworzą szum, który prowadzi do degradacji odbiorcy. Artysta w prześmiewczy sposób interpretuje „oferty nie do odrzucenia”, codzienne, wyjątkowe promocje z gazetek reklamowych i aplikacji. Oczywiście sam pozwala się omamić reklamom, bo też jest nieświadomym odbiorcą. Wyśmiewa to, że zadowalają nas „małe lepkie przyjemności” („Wymazane”, Michał Witkowski, Znak 2017). To ułuda szczęścia, spełnienia marzeń, powierzchownego zaspokojenia potrzeb – konsumpcjonizm, który zrównywanym jest ze szczęściem.
Jak wielu z nas zgodzi się ze słowami Krzysztofa Kamila Malewicza? Ilu z nas dostrzeże prawdziwy raj?
„Finalnie dochodzę do wniosku, że jedyny mój raj, to kilka godzin snu, w ciszy i bez bólu. W końcu przecież… wszyscy «jakoś dożyjemy śmierci»” („Na środkach”piosenka zespołu Towary Zastępcze).
A ja zwróciłam uwagę na obraz, pt. „Gratis”, gdzie grafika przedstawiająca Ratusz w Częstochowie została zderzona z ofertą: „4 + 2, 3 + 1 GRATIS”.
Przesyt okazji, poddawanie się im często bywa głupotą i nie ma nic wspólnego ze szczęściem. Gorąco polecam ekspozycję, która budzi głębokie refleksje.
Aleksandra Kowalska
„Kolekcja lato – zima”, 50 cm x 70 cm, technika mieszana, 2026r.
„Gratis”, 25 cm x 34 cm, olej, płyta, 2026r.