„Najważniejszym celem twórczości artysty jest ujęcie w najprawdziwszą formę tego, co w nim jest, co chce przekazać (…)” – słowa te można uczynić mottem działań cenionego częstochowskiego rzeźbiarza, Szymona Wypycha.
Dziś, po latach od jego śmierci (zm. 29 sierpnia 2008 roku), pamiętamy artystę nie tylko przez pryzmat prac, ale także przekazywaną przez niego wrażliwość i szczerość twórczą. Nieżyjący już Ireneusz Kozera, przyjaciel Szymona Wypycha podkreślił: „(…) Obaj staraliśmy się zawsze być blisko ludzi, których on dodatkowo potrafił wspaniale rzeźbić, z uczuciem, emocjami, wytrwałością (…)”.
W pracach uznanego Częstochowianina jest wiele skupionego spojrzenia na rzeczywistość i otaczający świat. Nicią przewodnią dzieł rzeźbiarza zawsze był człowiek. Prace artysty odznaczają się dużą ekspresją. Często pozostają świadectwem przeszłości i upamiętniają to, co istotne i ważkie.
Szymon Wypych urodził się w 1945 roku w Częstochowie. Ukończył Wydział Rzeźby Państwowej Wyższej Szkoły Sztuk Plastycznych w Gdańsku (obecną Akademię Sztuk Pięknych). Jego życie wypełnione było działalnością artystyczną i pedagogiczną. Przez lata pracował jako wykładowca plastyki w częstochowskich szkołach. Organizował ogólnopolskie plenery plastyczne dla nauczycieli i członków Stowarzyszenia Środowisk Twórczych, którego był przewodniczącym. Należał także do Związku Artystów Rzeźbiarzy.
Obok płaskorzeźb portretowych, medali, plakiet w jego twórczości pojawiły się również prace plenerowe, m.in.: popiersie doktora Władysława Biegańskiego na Placu Rady Europy, Droga Krzyżowa przy Sanktuarium Świętego Ojca Pio na Przeprośnej Górce nieopodal Częstochowy, Pomnik Orląt Lwowskich w dzielnicy Raków, czy „Przyjaciółki” na Skwerze im. Kaliny Jędrusik.
Swój dorobek prezentował podczas wystaw i pokazów w Polsce i za granicą. Sztuka jego poszerzała granice artystycznych możliwości. Budował ją z nieustannej pracy nad sobą. Wprowadzał ciekawe i zauważalne rozwiązania zarówno w formie, jak i treści.
9 czerwca 2006 roku został odsłonięty i poświęcony Pomnik Orląt Lwowskich – ślad naszych dziejów o ważnym znaczeniu historycznym. Inicjatorem jego budowy było Towarzystwo Miłośników Lwowa i Kresów Południowo-Wschodnich przy wsparciu finansowym Urzędu Miasta, Rady Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa oraz prywatnych sponsorów. Autorami projektu dzieła są architekt Mariusz Błażewicz i artysta rzeźbiarz Szymon Wypych.
Sześciometrowa kolumna obiektu została wykonana z granitu, którą okala orzeł w koronie. W jej górnej części znajduje się Krzyż Obrony Lwowa z mieczami i dwie gałązki laurowe. Na ścianach obelisku widoczne są również płaskorzeźby o znaczeniu męczeńskim oraz herby Lwowa i Częstochowy. Od strony kościoła pw. Świętego Melchiora Grodzieckiego na cokole uwieczniono nazwiska Częstochowian, obrońców Lwowa. Przywołani zostali: Stefan Stetkiewicz, Stanisław Skotnicki, Zygmunt Dzierzbicki, Edward Gospodarek. Na podeście obok monumentu rozmieszczona jest marmurowa płyta opatrzona strofami Jana Kochanowskiego:
„A jeśli komu
droga otwarta do nieba,
tym co służą Ojczyźnie…”
Pomnik Orląt Lwowskich, określany też jako Pomnik Chwały, jest miejscem, wokół którego gromadzą się harcerze, uczniowie, władze miasta, kombatanci, mieszkańcy Częstochowy, przedstawiciele organizacji społecznych. W tej ważnej przestrzeni odbywają się rocznice, spotkania okolicznościowe, a także lekcje historii, które niosą za sobą pamięć i przesłanie.
Barbara Szymańska
Korzystałam:
- Aleksandra Gradoń. „Ekspresja ciszy” – wspomnienie Szymona Wypycha. „Gazeta Częstochowska” 2009 nr 53
- https://encyklopedia.czestochowa.pl
- https://www.czestochowa.pl
Fot. 1 Pomnik Orląt Lwowskich w Częstochowie. Dzielnica Raków, Plac Orląt Lwowskich. Fot. BS