Od zeszłego roku w naszym mieście odbywają się uroczystości związane z 200-leciem połączeniem Starej i Nowej Częstochowy. Dokładnie w środę (19 sierpnia) minęło równo 200 lat od tego wydarzenia. Z tej okazji, w centrum miasta, miało miejsce otwarcie dwóch wystaw, dotyczących wydarzenia z 19 sierpnia 1826 r. Jedna znajduje się na Placu Biegańskiego, a druga w miejskim Ratuszu.
Stara i Nowa Częstochowa funkcjonowały osobno do początku lat 20. XIX w. W 1823 r. narodził się plan urbanistyczny scalenia obu miast w jeden ośrodek. Jego autorem był inżynier wojewódzki Jan Bernhard. Projekt zakładał wytycznie dzisiejszej Alei Najświętszej Maryi Panny, która ostatecznie zespoliła obie miejscowości i stworzyła nowy układ przestrzenny. Powstałe wówczas liczne parcele przeznaczono pod zabudowę mieszkalną, a także placów publicznych: Placu Podjasnogórskiego, Placu Św. Jakuba (obecnie Plac Władysława Biegańskiego) i Nowego Rynku (aktualnie Plac Ignacego Daszyńskiego).
Za sprawą decyzji Rady Administracyjnej Królestwa Polskiego połączenie Starej i Nowej Częstochowy nastąpiło 19 sierpnia 1826. Wtedy też Częstochowie przyznano prawa na miarę miasta wojewódzkiego. W kolejnych latach miasto było rozbudowywane. W 1827 r. uruchomiono pierwsze oświetlenie uliczne, czy powstał też Ratusz.
Wystawa „Częstochowa Stara / Nowa. 200 lat połączenia”, mieszcząca się w Ratuszu, przedstawia oryginalne plany miasta Częstochowy, znajdujące się w zbiorach Działu Historii i Biblioteki Muzeum Częstochowskiego, datowane od 1819 r. po okres PRL. Plany te ujawniają zmiany urbanistyczne miasta od XIX w. do czasów teraźniejszych. Obok tych dokumentów do prezentacji wybrane zostały materiały z Archiwum Państwowego w Częstochowie, Archiwum Głównego Akt Dawnych w Warszawie oraz Archiwum Państwowego w Łodzi, mówiące o połączeniu miejskich ośrodków i późniejszej rozbudowie miasta. Ponadto w ekspozycji widoczne są fragmenty XIX-wiecznych przewodników odnośnie miasta i mieszkańców.
Druga wystawa pn. „…podniesiona do miast wielkich… czyli o połączeniu Starej i Nowej Częstochowy”, zlokalizowana na Pl. Biegańskiego, została przygotowana przez Archiwum Państwowe w Częstochowie. Trzydzieści dwie ilustracje omawiają historię Częstochowy.
Ekspozycja podzielona jest na trzy części: pierwsza – historia Starej i Nowej Częstochowy, mówi o mieszkańcach i urbanistyce; druga – o momencie zwrotnym, czyli połączeniu dwóch miast w całość; trzecia dotyczy rozwoju miasta po zjednoczeniu. Zamieszczone dokumenty pochodzą ze zbiorów: Archiwum Państwowego w Częstochowie, Archiwum Głównego Akt Dawnych, Narodowego Archiwum Cyfrowego, Archiwum Narodowego w Krakowie, Archiwum Jasnogórskiego, a także ze zbiorów Muzeum Częstochowskiego, Muzeum Narodowego w Krakowie, Muzeum Narodowego w Warszawie, Muzeum Historii Przemysłu w Opatówku oraz Mazowieckiej i Śląskiej Biblioteki Cyfrowej.
W uroczystościach inauguracji wystaw uczestniczyli przedstawiciele władz miejskich i parlamentarnych. Obie ekspozycje można zwiedzać do 18 października br.
Redakcja
Foto.: NG