Historia życia Antoniego Szuniewicza – kompozytora, dyrygenta chórów, organisty i pedagoga nie uległa zapomnieniu, z biegiem lat stała się trwała i nieprzemijalna. Jakie osiągnięcia zapewniły mu miejsce w gronie zasłużonych dla Częstochowy? Co stanowi o ważnej roli i głębokim życiu profesora?
Dorobek Antoniego Szuniewicza można oceniać w dwu płaszczyznach. Pierwsza, to dokonania pedagogiczne, druga zaś, to praca kompozytorska. Był człowiekiem spełnionym. Potrafił znaleźć miejsce dla siebie w utworach charakteryzujących prawdę, osobowość i wyrazistość. Muzyka była dla niego sprawą wyobraźni, postrzegania i kontemplacji.
Każdy, kto poznał tego wyjątkowego człowieka, nosi w sobie zapis jego zalet i cech charakteru. Uśmiechem i życzliwością obdarowywał wszystkie osoby, które spotykał na swej drodze. Wyróżniała go wielka skromność i pracowitość. Dla swoich uczniów i wychowanków był autorytetem każdego dnia.
Na świat przyszedł 14 listopada 1911 roku w Leonowiczach na Wileńszczyźnie. Był synem Jana i Tekli Szuniewiczów. Edukację muzyczną rozpoczął w Wilnie. Po ukończeniu Zawodowej Szkoły Organistów im. Józefa Montwiłła, naukę kontynuował w Konserwatorium Muzycznym w klasie organów u Władysława Kalinowskiego, a następnie w klasie kompozycji u Tadeusza Szeligowskiego. Pierwsze próby kompozytorskie Szuniewicza pochodziły z okresu studiów. Zadebiutował „Modlitwą do Boga”. Utwór na 6-głosowy chór i organy został wykonany podczas koncertu z okazji 700-lecia przybycia Franciszkanów do Polski.
W Wilnie, w 1939 roku ukazał się drukiem zbiór pieśni na Wielki Post jego autorstwa. Niemal równocześnie otrzymał stypendium na wyjazd do Paryża. Pragnął pogłębiać swoją wiedzę muzyczną pod kierunkiem światowej sławy kompozytorki i dyrygentki Nadii Boulanger. Wybuch wojny zniweczył wszelkie plany muzyka i całkowicie zmienił dotychczasowe jego życie. Zmagał się z licznymi problemami wynikającymi z wojennej rzeczywistości. W tych trudnych czasach zawsze niósł pomoc i wyciągał dłoń w stronę potrzebujących.
Wanda Malko wspominając profesora przekazała nam ważne cechy jego osobowości – „Podczas wojny franciszkanów wywieziono z ich klasztoru. Początkowo przebywali w więzieniu, później w obozie pracy. Antoni Szuniewicz narażając życie własne i swej rodziny, kontaktował się z nimi w miejscu uwięzienia, dostarczał żywność, przemycał listy. Z opieczętowanego klasztoru, nocą wynosił wszystkie cenne przedmioty i codzienne sprzęty będące własnością zgromadzenia (…)” (Almanach Częstochowy 1989, s.22).
W 1945 roku kompozytor opuścił Wilno i w ramach repatriacji przebywał w Łodzi, a następnie osiadł w Częstochowie, gdzie zatrzymał się w życiowym wędrowaniu i przez ponad czterdzieści dwa lata prowadził aktywną działalność muzyczną. Wzbogacił kulturę muzyki sakralnej nie tylko Częstochowy, ale i Polski. Podejmował się realizacji ważnych inicjatyw. Objął posadę organisty Bazyliki Katedralnej pw. Świętej Rodziny oraz dyrygenta Chóru Katedralnego, który pod jego batutą brał udział w licznych koncertach na terenie miasta i kraju. Chór promował i upowszechniał przede wszystkim polską twórczość pieśniarską. Szuniewicz organizował również koncerty kolędowe, wielkopostne i okolicznościowe.
Z jego inicjatywy zbudowano w katedrze pneumatyczne organy o 101 głosach. Prace trwały dwa lata. Nowy instrument zabrzmiał po raz pierwszy 16 listopada 1947 roku. Chór Katedralny wykonał wówczas „Hymn do św. Cecylii” autorstwa Antoniego Szuniewicza.
Wachlarz przedsięwzięć profesora był niezwykle szeroki. Przez kilkadziesiąt lat kształcił częstochowską młodzież. Początkowo w Instytucie Muzycznym, później w Państwowej Szkole Muzycznej I i II stopnia. Prowadził klasę organów. Wykładał również przedmioty teoretyczne, harmonię, kontrapunkt. Dużym zainteresowaniem cieszyły się jego zajęcia i wykłady w Niższym Seminarium Duchownym i w zgromadzeniach zakonnych.
Jego praca została zauważona i doceniona. W 1969 roku na wniosek ordynariusza Diecezji Częstochowskiej ks. bp. Stefana Bareły, profesor Antoni Szuniewicz otrzymał odznaczenie papieskie, order „Pro Eccelesia et Pontifice” nadany przez papieża Pawła VI. Na audiencji prywatnej ofiarował Ojcu Świętemu skomponowaną przez siebie Kantatę Maryjną.
Imponujący jest dorobek twórczy kompozytora. Napisał: 8 mszy, 4 kantaty, 56 pieśni chóralnych, 14 pieśni solowych, 17 pieśni jednogłosowych. Był też autorem 131 chóralnych opracowań utworów religijnych i świeckich.
Antoni Szuniewicz zmarł 13 marca 1987 roku w wieku 76 lat. Odszedł mistrz organów i batuty. „Każdy, kto kocha muzykę, musi mieć czyste, dobre serce”.
Barbara Szymańska
Źródła:
- Wanda Malko. Biografie kompozytorów częstochowskich. Almanach Częstochowy 1989, s.21-26
- https://encyklopedia.czestochowa.pl
Fot. 1 Antoni Szuniewicz przy organach. Fot. Anna Deska. https://commons.wikimedia.org
Gazeta Częstochowska