W ustawie z 4 czerwca 2025 r. o ustanowieniu tego święta (Dz.U. z 2025 r., poz. 891) podkreślono, że „męczeńska śmierć z powodu przynależności do narodu polskiego zasługuje na pamięć w formie dnia wyróżnianego corocznie przez państwo polskie, w którym ofiarom będzie oddawany hołd”.
W ustawie przypomniano, że „w latach 1939–1946 nacjonaliści ukraińscy z Organizacji Ukraińskich Nacjonalistów (OUN), Ukraińskiej Powstańczej Armii (UPA) oraz innych ukraińskich formacji nacjonalistycznych działających na ziemiach Kresów Wschodnich II Rzeczypospolitej Polskiej (województwa wołyńskie, tarnopolskie, stanisławowskie, lwowskie, poleskie) oraz obecnych województw lubelskiego i podkarpackiego dokonali na ludności polskiej zbrodni ludobójstwa”.
„Zamordowali ponad sto tysięcy Polaków, głównie mieszkańców wsi, zniszczyli ich mienie i doprowadzili do uchodźstwa z Kresów Wschodnich II Rzeczypospolitej setek tysięcy Polaków. Apogeum tej zbrodni przypada na lipiec 1943 r., a symboliczną datą hekatomby Polaków z rąk ukraińskich nacjonalistów jest dzień 11 lipca 1943 r., kiedy Polacy byli mordowani w około stu miejscowościach” – głosi ustawa.
W świetle prawodawstwa międzynarodowego, mordy popełnione przez Ukraińców głównie na Polakach kwalifikowane są jako ludobójstwo. Zgodnie z najnowszymi szacunkami polskich badaczy w latach 1939–1947 z rąk ukraińskich nacjonalistów zginęło nawet ponad 120 tys. obywateli Kresów Wschodnich II Rzeczypospolitej: ok. 60 tys. na Wołyniu i co najmniej 60 tys. w Małopolsce Wschodniej (woj. lwowskie, stanisławowskie i tarnopolskie), na Polesiu i na Lubelszczyźnie.
83. rocznica Zbrodni Wołyńskiej – działania Oddziału Instytutu Pamięci Narodowej w Katowicach:
W czwartek 9 lipca 2026 r. o godz. 18.00 zapraszamy do Przystanku Historia Centrum Edukacyjnego IPN im. gen. Janusza Gąsiorowskiego w Częstochowie, przy al. Najświętszej Maryi Panny 52, na projekcję filmu dokumentalnego „Zmarłych pogrzebać“, poświęconego pamięci polskich ofiar Zbrodni Wołyńskiej. Będzie to pokaz otwarty z komentarzem Adama Kurusa z Oddziałowego Biura Edukacji Narodowej IPN w Katowicach.
https://katowice.ipn.gov.pl/pl3/aktualnosci/244966,Pokaz-filmu-Zmarlych-pogrzebac-w-Przystanku-Historia-IPN-w-Czestochowie-9-lipca-.html
Oddział Instytutu Pamięci Narodowej w Katowicach oraz Towarzystwo Przyjaciół Lwowa i Kresów Południowo-Wschodnich Oddział w Katowicach zapraszają na obchody 83. rocznicy jednej z najtragiczniejszych zbrodni XX wieku – ludobójstwa na Wołyniu, którego sprawcami byli nacjonaliści ukraińscy. Wydarzenie odbędzie się 10 lipca (piątek) o godz. 11.00 na cmentarzu przy ul. H. Sienkiewicza w Katowicach pod tablicą pamiątkową poświęconą pamięci Polaków zamordowanych na Kresach Wschodnich w latach 1939-1947.
https://katowice.ipn.gov.pl/pl3/aktualnosci/244708,83-rocznica-Zbrodni-Wolynskiej-Katowice-10-lipca-2026.html
15 lipca 2026 r. o godz.10.30 w Przystanku Historia Centrum Edukacyjnym IPN w Katowicach im. Henryka Sławika, przy ul. św. Jana 10 (3 piętro) zapraszamy na projekcję filmu dokumentalnego IPN Gdańsk „Zmarłych pogrzebać”. Będzie to pokaz otwarty z komentarzem Michała Miwy-Młota z Oddziałowego Biura Edukacji Narodowej IPN w Katowicach.
https://katowice.ipn.gov.pl/pl3/aktualnosci/244831,Pokaz-filmu-Zmarlych-pogrzebac-w-Przystanku-Historia-IPN-w-Katowicach-15-lipca-2.html
Instytut Pamięci Narodowej przygotował bogatą bazę materiałów edukacyjnych, naukowych i multimedialnych poświęconych Zbrodni Wołyńskiej, które są dostępne bezpłatnie online.
• 11 lipca – Narodowy Dzień Pamięci o Polakach – Ofiarach Ludobójstwa dokonanego przez OUN i UPA na ziemiach wschodnich II Rzeczypospolitej Polskiej
https://ipn.gov.pl/pl/dla-mediow/materialy-do-pobrania/188013,11-lipca-Narodowy-Dzien-Pamieci-o-Polakach-Ofiarach-Ludobojstwa-dokonanego-przez.html
Więcej informacji o działaniach IPN https://ipn.gov.pl/pl/aktualnosci/244474,83-rocznica-Zbrodni-Wolynskiej-dzialania-Instytutu-Pamieci-Narodowej.html
Zdjęcie: https://ciekawostkihistoryczne.pl/