CO SŁUCHAĆ W FILHARMONII? Efekt Dubiela


Odpadnięcie Mateusza Dubiela już po pierwszym etapie XIX Międzynarodowego Konkursu Pianistycznego im. Fryderyka Chopina przez wielu było odbierane w kategorii skandalu. Znakomity częstochowski recital studenta Akademii Muzycznej im. Krzysztofa Pendereckiego w Krakowie mógł przysporzyć dodatkowych argumentów zwolennikom tej teorii.

22-latek zwyciężył w tym samym roku w 51. Ogólnopolskim Konkursie im. Fryderyka Chopina. Uznawany już wtedy od kilku lat za wielką nadzieję krajowej pianistyki i jednego z najbardziej obiecujących w swoim pokoleniu w grze na fortepianie, był stawiany w gronie tych, którzy mieli zajść daleko w międzynarodowej rywalizacji. Rzeczywistość zrewidowała te kalkulacje brutalnie. Czy słusznie, to już pozostawiam ocenie indywidualnej.

Artysta jest bardzo młody i jeszcze dwa razy będzie miał szansę stanąć w szranki na najwyższym poziomie światowym w Warszawie. Tymczasem kontynuuje studia i trasy koncertowe, w tym w ramach cyklu „Efekt Chopina” organizowanego przez Narodowy Instytut Fryderyka Chopina. W Filharmonii Częstochowskiej zagrał program złożony z kompozycji mistrza z Żelazowej Woli oraz Kreislerianę op. 16 Roberta Schumanna. Efekt? Publiczność pozostawiony w niekłamanym zachwycie.

Rozpoczął serią Mazurków z op. 41 subtelnie realizując myśl zapisaną w partyturach w latach 1838-1829. Nie przesadzał, nie przyspieszał, za to z wyczuciem przelewał na klawiaturę kolejne nuty, sprawiając wrażenie, jakby tych dźwięków było więcej niż się zapamiętało. A to po prostu wynik niezwykłej sprawności, precyzyjnej artykulacji i przemyślanej, wyrazistej interpretacji.

Gdy wybrzmiały melodie zabarwione ludowym idiomem, kolejnym zaprezentowanym dziełem Polaka była Fantazja f-moll op. 49 z 1841 roku, którą kompozytor dedykował swojej uczennicy, księżnej Catherine de Souzzo. Utwór rozpoczyna się w rytmie marszowym, by z czasem zyskiwać jeszcze na wzniosłości i w kulminacyjnych momentach przywodzić na myśl skojarzenia o narodowowyzwoleńczych aspiracjach Polski. Jak bliskie były one sercu Chopina, tak niesmak wzbudziły u niemieckiego teoretyka muzyki Theodora Adorno (1903-1969), który w swej krytyce stwierdził, że trzeba by mieć zatkane uszy, by tego nie usłyszeć.

Cykl miniatur Roberta Schumana Kreisleriana w momencie napisania w dobie romantyzmu spotkał się bardzie z niezrozumieniem niż uznaniem. U jego przyszłej małżonki Clary wzbudził przerażenie, nie wzbudził entuzjazmu Chopina, Ferenc Liszt nie dostrzegł w nim nic, co mogłoby zainteresował ówczesnego słuchacza. Inspirowany rozdartym wewnętrznie bohaterem utworu literackiego E.T.A. Hoffmanna miał odzwierciedlać dualizm osobowości samego kompozytora. Rzeczywiście, ruchliwość miesza się tu z liryzmem, gwałtowność z melancholią, krotochwile ze wzburzeniem i tak przez około 30 minut.

Dziś Kreisleriana nie wzbudza już takich kontrowersji, zajmuje stałe miejsce w repertuarach najwybitniejszych pianistów i dowodzi przede wszystkim niezwykłych umiejętności wykonawcy. Tych nie brakuje Mateuszowi Dubielowi, co niewątpliwie potwierdził piątkowym recitalem w Filharmonii Częstochowskiej. Warto śledzić dalsze poczynania tego jakże uzdolnionego wirtuoza na polskich i międzynarodowych estradach. Największe laury zdecydowanie jeszcze przed nim.

Wieczór poprowadził Karol Furtak z Programu 2. Polskiego Radia.

ŁUKASZ GIŻYŃSKI

Foto: Agnieszka Małasiewicz, Filharmonia Częstochowska

Podziel się:

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *