Historia

 

100-lecie Polski Wolnej – kwiecień 1921 r.

Wydarzeniem miesiąca kwietnia roku 1921 było… zaćmienie słońca w dniu 8 kwietnia. Dzięki niesprzyjającym warunkom atmosferycznym jego obserwowanie było nadzwyczaj utrudnione. Jednakże chwilami niebo wyjaśniało się do tego stopnia, że mieszkańcy naszego miasta mogli widzieć niektóre fazy tego interesującego zjawiska. Około godziny 11.30, ¾ tarczy słonecznej uległo zaćmieniu i słońce miało wygląd sierpa księżycowego. Około godziny 12.30 nastąpiło koniec zaćmienia.

Wydanie 1517 / nr 14 / 2021-04-08

Tanecznym krokiem przez życie…

Teresa Penczar, z domu Reckziegel, jest dumną Wielkopolanką (a częstochowianką z wyboru). Przyszła na świat w Poznaniu 27 lutego 1939 roku jako jedna z siedmiorga rodzeństwa. Od najmłodszych lat przejawiała wrodzony talent i predyspozycje do tańca; miała świetny słuch muzyczny, wyczucie rytmu, a także, co niebagatelne, filigranową budowę ciała, niespotykaną lekkość i świetną koordynację ruchową.

Wydanie 1517 / nr 14 / 2021-04-08

Przykłady pomocy Żydom na terenie Częstochowy i okolic podczas II wojny światowej

Artykuł niniejszy powstał w związku z przypadającym na dzień 24 marca Narodowym Dniem Pamięci Polaków ratujących Żydów pod okupacją niemiecką.

Wydanie 1515 / nr 12 / 2021-03-25

WAŻNE ROCZNICE / Polskie daty /1/

Wydarzenia z własnej historii, przywoływane często metodą tzw. okrągłych rocznic, dzielących przeszłość na sto i pięćdziesięciolecia winny służyć polskiemu narodowi – co rok, bo corocznie, z kalendarzowych względów są ku temu stosowne powody – do ustawicznej i sumiennej autorefleksji, a nawet pedantycznej wiwisekcji, bo nasze dzieje, bogate przecież w dni i lata dumy i chwały nie szczędzą nam również bolesnych ran przestrogi; wszystko po to, by budować nasz wspólny los na pewnych i niewzruszonych podwalinach polskiej – państwowej i narodowej – tożsamości.

www.szymongizynski.pl

Wydanie 1514 / nr 11 / 2021-03-18

MUZEUM MONET I MEDALI JANA PAWŁA II / 10 lat w służbie pamięci Papieża

Muzeum Monet i Medali Jana Pawła II w tym roku obchodzi 10-lecie powstania. Jego oficjalne otwarcie nastąpiło 11 sierpnia 2011 roku. Na uroczystość przybyli kardynał ks. Stanisław Dziwisz i osobisty fotograf Jana Pawła II Arturo Mari. O historii i ciekawostkach związanych z Muzeum opowiada dyrektor i założyciel instytucji Krzysztof Witkowski.

Wydanie 1514 / nr 11 / 2021-03-18

Początki osady Raków i rakowskiego sportu

Urzędnicy oraz rzemieślnicy z Rakowa zapewnili sobie odmienny rodzaj spędzania wolnego czasu. Zaczęło się od cyklistów.  Rakowski cyklodrom, został zbudowany w 1904 roku przez członków Koła Kolarskiego Raków, założonego przez A. Sokołowskiego w tym samym roku. Usytuowany był na plantach wzdłuż torów Drogi Żelaznej Warszawsko-Wiedeńskiej. Członkowie Koła zbudowali własny tor kolarski, przy wydatnej pomocy huty, która dostarczyła szlakę wielkopiecową oraz narzędzia do jej rozplantowania. Cyklodrom był dostępny dla wszystkich chętnych, którzy chcieli pojeździć, wynajmując za odpowiednią kwotę rowery. Były one, jak wiadomo ogromnym rarytasem, na który nie każdy mógł sobie pozwolić. Rower w owym czasie kosztował ok.35 rb, gdy średni zarobek urzędnika w hucie wynosił ok. 48 rb.

Wydanie 1513 / nr 10 / 2021-03-11

Kartki z kalendarza – kartki marca

2 marca 1950 r. – w Sądzie Okręgowym w Częstochowie odbył się proces przeciwko Jasnej Górze za nielegalne wywieszenie na wieży i szczycie podczas uroczystości 15 i 26 sierpnia 1949 roku biało-żółtych flag papieskich. Klasztor skazano na zapłacenie ogromnej wówczas grzywny 150 000 złotych.

Wydanie 1513 / nr 10 / 2021-03-11

IPN przywraca pamięć „Zapomnianemu ogniwu”

 

Z okazji Narodowego Dnia Pamięci Żołnierzy Wyklętych Instytut Pamięci Narodowej 4 marca 2021 roku w IX Liceum Ogólnokształcącym im. C. K. Norwida w Częstochowie odsłonił tablicę upamiętniającą zapomnianych członków młodzieżowego podziemia antykomunistycznego. W latach 1944/1945–1956 istniało ok. 1000 podziemnych związków młodzieżowych skupiających blisko 11 tys. działaczy przeciwstawiających się nowemu zniewoleniu.

Wydanie 1513 / nr 10 / 2021-03-11

Polski Związek Wolności w Częstochowie i jeden z jego egzekutorów Pamięci Witolda Górskiego „Wichra”

 

Najtrudniejsze okresy polskiej historii stanowią gęstwinę, w której dzięki rozproszonym informacjom, urywkom relacji i wspomnień można odnaleźć czasem życiorysy, które gdyby nie upór, czasem nawet nie zawodowych historyków, a amatorów tej dziedziny, przepadłyby w otchłani czasu. Często dzięki indywidualnym poszukiwaniom udaje się gromadzić tropy, aby wreszcie w mniej lub bardziej pełny sposób zrekonstruować fragment mikrohistorii. Tak jest tym razem. Dzięki ogromnej pasji, dziesiątkom odbytych rozmów z żyjącymi jeszcze świadkami bądź członkami ich rodzin i setkami przejechanych kilometrów udało się natrafić na kolejnego człowieka, który odegrał swoją małą rolę w czasie okupacji. Ten artykuł nie powstałby, gdyby nie ogromne zaangażowanie i pasja pana Ryszarda Radkowskiego, który dostarczył wskazówek i materiałów do dzisiejszej opowieści.

Wydanie 1512 / nr 09 / 2021-03-04

PRÓBA REKONSTRUKCJI ZAGINIONEGO SZTANDARU 7 PUŁKU ARTYLERII LEKKIEJ

Bez wątpienia jedną z największych historycznych sensacji ubiegłego roku było odnalezienie siedmiu srebrnych gwoździ z zaginionego sztandaru 7 Pułku Artylerii Lekkiej. Wydarzenie to odbiło się szerokim echem w środowisku historyków, kolekcjonerów i poszukiwaczy. We wrześniu 2020 roku gwoździe odnalezione w złotopotockich lasach przez członków Grupy Częstochowskiej Perun oraz Stowarzyszenia Historycznego Reduta Częstochowa, zostały uroczyście przekazane do zbiorów Muzeum Regionalnego im. Zygmunta Krasińskiego w Złotym Potoku. Kilkanaście dni później zostały zaprezentowane na wystawie „Wrześniowym szlakiem 7 Dywizji Piechoty. Bitwa pod Janowem 1939”, zorganizowanej przez Muzeum we współpracy z katowickim Oddziałem Instytutu Pamięci Narodowej oraz Stowarzyszeniem Historycznym Reduta Częstochowa.

Wydanie 1512 / nr 09 / 2021-03-04

ZNAMIENICI BOHATEROWIE CZĘSTOCHOWSKICH ULIC ROTMISTRZ WITOLD PILECKI (1901-1948)

Rotmistrz Witold Pilecki był uosobieniem walki o wolną Polskę. Przez całe życie postępował zgodnie z własnymi wartościami i sumieniem. Wyróżniał się nadludzką odwagą, niezłomnością, dumą i wielkim patriotyzmem.

Wydanie Brak kategorii

100-lecie Polski Wolnej – marzec 1921 r.

  17 marca 1921 roku Sejm Ustawodawczy uchwalił najwyższe prawo obowiązujące obywateli, konstytucję państwa (Dz. U., nr 44, poz. 267). Komisja Konstytucyjna Sejmu Ustawodawczego pracowała nad nią od 19 lutego 1919 roku. Dopiero w marcu 1921 roku doszło do porozumienia między stronnictwami politycznymi w Sejmie w trzech zasadniczych sprawach. 8 marca 1921 roku przyjęto porozumienie stronnictw sejmowych, na mocy, którego Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej miał być równocześnie Naczelnym Wodzem Wojsk Polskich. Otwierało to drogę …

Wydanie 1512 / nr 09 / 2021-03-04

HISTORIA GMIN ZIEMI CZĘSTOCHOWSKIEJ. LELÓW – pradziejowy gród

Dzieje średniowiecznego Lelowa biorą swój początek od bulli papieża Celestyna III z 1193 r. Papieski dokument wspomina o „targach i karczmie”, które znajdowały się na terenie dzisiejszej wsi Staromieście (Stary Lelów). Doniosłym wydarzeniem w dziejach Starego Lelowa była konsekracja w 1267 r. Pawła z Przemankowa na biskupa krakowskiego. Powstanie miasta Lelowa w jego dzisiejszej lokalizacji w zasadniczy sposób związana jest z wybudowaniem przez Konrada, księcia mazowieckiego w 1246 r. drewnianego grodu, umiejscowionego na wzniesieniu opasanego rzeką Białką. O wyborze miejsca zdecydowały zapewne wysokie walory obronne.

Wydanie 1510 / nr 07 / 2021-02-18

Władysław Sebyła – poeta i bohater z Kłobucka (6.02.1902–11.04.1940)

6 lutego 1902 roku w Kłobucku koło Częstochowy przyszedł na świat Władysław Sebyła. Poeta o niezwykłej wrażliwości duchowej, jeden z ważniejszych przedstawicieli nurtu religijnego w dwudziestowiecznej poezji polskiej. Patriota. Wzór dla młodego pokolenia. Człowiek, którego dokonania należy ciągle przypominać.

Wydanie 1510 / nr 07 / 2021-02-18

74. rocznica mordu na „Warszycu

Od 2013 roku, 19 lutego, przy obelisku Stanisława Sojczyńskiego „Warszyca”, przy skrzyżowaniu ul. Wręczyckiej i św. Rocha w Częstochowie, delegacje środowisk patriotycznych oddają hołd bohaterowi walki o niepodległą Polskę. W tym dniu, 1947 roku, kpt. Stanisław Sojczyński „Warszyc”, uczestnik wojny obronnej Polski w 1939 r., zastępca komendanta Obwodu Radomsko Armii Krajowej, szef tamtejszego Kedywu i twórca niepodległościowej organizacji Konspiracyjne Wojsko Polskie, został stracony. Wyrok wydał ubecki Sąd Rejonowy w Łodzi.

Wydanie 1510 / nr 07 / 2021-02-18

Skuteczny wywiadowca, urodzony żołnierz. Ppłk dypl. Ludwik Lucjan Sadowski (1896–1964)

Ten człowiek po prostu musiał zostać żołnierzem. On się po to narodził, obdarzony licznymi talentami, które w pełni rozwinąć i wykorzystać mógł w służbie odrodzonej po 123 latach niewoli Rzeczypospolitej. Świetnie radził sobie na każdym szczeblu służby wojskowej: jako szeregowy żołnierz i strzelec, dowódca mniejszego i większego pododdziału, większych oddziałów i zgrupowań (choć jeden z przełożonych w wywiadzie uznał, iż wprawdzie nie ulega wpływom innych ludzi, ale też i niełatwo mu wywrzeć wpływ na swoich podwładnych), jako urzędnik administracji wojskowej, oficer sztabowy, czy wreszcie wywiadowca. W każdych okolicznościach chętny do nauki. Do tego wszystkiego jeszcze dopisywało mu szczęście, które pozwoliło przeżyć wszystkie wojny w jakich brał udział, mimo nieraz odniesionych poważnych ran…

Wydanie 1508 / nr 05 / 2021-02-04

ZNAMIENICI BOHATEROWIE CZĘSTOCHOWSKICH ULIC. EUGENIUSZ ROMER (1871-1954)

Jego nazwiskiem nazwano ulice w kilkunastu polskich miastach m.in.: w Warszawie, Łodzi, Lublinie, Nowym Sączu, Koninie, a także w Częstochowie. Imię profesora nosi także jeden  z lodowców na Alasce. Dorobek naukowy Eugeniusza Romera obejmuje blisko pięćset pozycji ze wszystkich dziedzin geografii, sześćdziesiąt atlasów i sto czterdzieści map ściennych. Nauka stanowiła dla niego istotny cel i sens życia. Był odznaczony m.in.: Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Polonia Restituta, złotymi medalami Towarzystwa Geograficznego w Paryżu oraz Towarzystwa Geograficznego w Chicago. Dokonania jakimi cieszył się uczony zaowocowały doktoratami honoris causa Uniwersytetu Poznańskiego (1934) i Uniwersytetu Jagiellońskiego (1947).

Wydanie 1508 / nr 05 / 2021-02-04

Dbajmy o nasze zabytki

POCZESNA / Kapliczka w Nowej Wsi

Wydanie 1508 / nr 05 / 2021-02-04

100-lecie Polski Wolnej – luty 1921

Styczeń i luty był czasem zabaw karnawałowych. Urządzano je także w Częstochowie. W hotelu „Polonia” bal karnawałowy zorganizowało stowarzyszenie pracownic wojskowych, zaś zabawę taneczną zorganizowało Towarzystwo Śpiewacze „Lutnia”. Zabawę taneczną kolejarzy urządzono w lokalu Związku Zawodowego Pracowników Kolejowych przy ul. Piłsudskiego. W sali Straży Ogniowej Ochotniczej zabawę taneczną urządzili pracownicy wytwarzający wędliny. Związek Zawodowy Pracowników Drukarskich zabawę taneczną urządził w Sali „Harmonia” przy ul. Strażackiej 5.

Wydanie 1508 / nr 05 / 2021-02-04

Trzynastoletni bohater obrony Lwowa

Antoni Petrykiewicz to wielki patriota. W obronie ojczyzny przez ukraińskim najeźdźcą stanął do walki nie zważając na swój dziecięcy wiek. 14 stycznia minęła 102 rocznica jego bohaterskiej śmierci.

Wydanie 1506 / nr 03 / 2021-01-21