Nie będzie fuzji jednostek kolei w Częstochowie i Sosnowcu. PKP wycofuje się ze swego pomysłu. Gdyby doszło do połączenia, główna siedziba byłaby w Sosnowcu, co skutkowałoby wieloma zwolnieniami w Częstochowie.
Interpelacja do ministra infrastruktury, ministra obrony narodowej w sprawie planowanego przejęcia Zakładu Linii Kolejowych PKP PLK SA w Częstochowie przez Zakład Linii Kolejowych PKP PLK SA w Sosnowcu
Zgłaszający: Lidia Burzyńska, Szymon Giżyński, Andrzej Gawron, Ewa Malik, Waldemar Andzel, Bożena Borys-Szopa, Paweł Jabłoński, Michał Woś, Grzegorz Puda, Stanisław Szwed
Data wpływu: 09-10-2025
Szanowny Panie Ministrze,
do mojego biura poselskiego oraz do biura poselskiego pani poseł do Parlamentu Europejskiego Jadwigi Wiśniewskiej docierają informacje zaniepokojonych osób i organizacji w przedmiocie zamiaru włączenia Zakładu Linii Kolejowych PKP PLK SA w Częstochowie do PKP Polskich Linii Kolejowych SA Zakładu Linii Kolejowych w Sosnowcu. Przedmiotowe zmiany mają doprowadzić do pozostawienia przy funkcjonowaniu na terenie województwa śląskiego jedynie dwóch zakładów linii kolejowych – pierwszego w Sosnowcu, drugiego w Tarnowskich Górach. Jednostka w Częstochowie miałaby w związku z tym przestać istnieć. Opisywane zmiany miałyby wejść w życie w styczniu 2026 roku. Są to zamierzenia wpisujące się w szeroki plan konsolidacji 12 zakładów linii kolejowych w 6 większych jednostek.
Wnoszący przedstawili szereg merytorycznych argumentów przeciwko podejmowanym działaniom w tym zakresie. Podstawowy z nich to ochrona zatrudnienia w regionie częstochowskim. Restrukturyzacja przeprowadzana w taki sposób bez wątpienia doprowadzi bowiem do zlikwidowania miejsc pracy w jednostce zatrudniającej 1110 osób.
Innymi bardzo ważnymi argumentami, które podnoszą wnioskujący, są: przeciążenie większych jednostek, utrata elastyczności kryzysowej, co jest bardzo istotne z punktu widzenia strategicznego i zagrożenia konfliktem zbrojnym ze strony Rosji. Wiadomo, jak ważne jest zarządzanie kryzysowe w sytuacji konfliktu zbrojnego. Powinno się ono odbywać sprawnie oraz być zorganizowane w sposób natychmiastowy, co wiąże się z ochroną obiektów strategicznych takich jak dworzec PKP w Częstochowie. Zlikwidowanie zakładu w Częstochowie znacznie ograniczy bądź uniemożliwi takie działania. Innymi zarzutami, które stawiają wnoszący, jest odpływ kadr i ich specjalistycznej wiedzy lokalnej. Zainteresowani podnoszą ponadto, że z raportów zarządów spółek kolejowych wynika znacząca przewaga organizacyjna zakładu w Częstochowie nad pozostałymi dwoma zakładami w województwie śląskim.
W tym kontekście pojawia się również argument dotyczący sprawności organizacyjnej. Po przemianach PKP PLK SA Zakład Linii Kolejowych w Sosnowcu, przejmujący zakład w Częstochowie, zatrudniałby około 2500 osób, co może budzić wątpliwości w zakresie sprawności organizacyjnej i zarządczej nowej jednostki. Połączenie zakładów w Sosnowcu i w Częstochowie w opinii wnoszących obniży zdolność zarządzania bezpieczeństwem w sytuacji regularnej wojny za wschodnią granicą.
W przestrzeni medialnej pojawiły się komunikaty, zgodnie z którymi zmiany podyktowane są „obecną sytuacją rynkową oraz stale powiększającą się luką pokoleniową”, a celem reformy ma być „skuteczniejsze zarządzanie w układzie liniowym i usunięcie nieefektywnego modelu organizacyjnego”.
Mając na uwadze przedstawione wyżej okoliczności i argumenty, uprzejmie proszę Pana Ministra o odpowiedź:
- Z analiz jakich podmiotów korzystało ministerstwo, opracowując proponowane zmiany w kontekście złej sytuacji rynkowej oraz luki pokoleniowej?
- Czy można uzyskać dostęp do analiz wskazanych w pytaniu nr 1 ? Jeśli tak, to gdzie tego typu analizy się znajdują?
- Jakie wskaźniki efektywności (KPI) zostaną użyte do oceny skuteczności po ewentualnej reformie?
- W jaki sposób zmierzono nieefektywność obecnego modelu?
- Czy przeprowadzono analizę alternatywnych modeli reorganizacji, które pozwoliłyby osiągnąć zakładane cele bez likwidacji zakładów m.in. w takich miastach jak Częstochowa?
- Jakie konkretne rozwiązania zostaną wdrożone, aby zapobiec wydłużeniu ścieżek decyzyjnych, w tym przede wszystkim aby utrzymać elastyczność w reagowaniu na awarię i sytuacje kryzysowe w terenie?
- Czy były analizowane potencjalne skutki społeczne reformy, w tym w szczególności w zakresie redukcji zatrudnienia?
- Czy są planowane rozwiązania wspierające dla osób, które w wyniku reorganizacji utracą miejsca pracy?
- Jakie zatem realne opcje zostaną zaoferowane pracownikom likwidowanych biur, aby zminimalizować społeczne koszty reformy?
- W jak sposób planowana konsolidacja, prowadząca do odpływu miejsc pracy i kompetencji z mniejszych miastach, wpisuje się w politykę zrównoważonego rozwoju regionalnego?
- W jaki sposób zostanie utrzymany dotychczasowy poziom współpracy z samorządami i przewoźnikami w regionach, które utracą swoje zakłady linii kolejowych?
- Czy w przedmiotowej sprawie będą odbywały się konsultacje społeczne, a jeśli tak, to jaki będzie ich tryb i zakres?
- Czy w trybie ewentualnych konsultacji będzie uwzględniony głos pracowników i władz samorządowych, a jeśli tak, to w jakim zakresie i w jaki sposób?
- Czy planowana restrukturyzacja jest pierwszym krokiem w kierunku strategicznej zmiany modelu funkcjonowania polskiej kolei – z sieciowego na aglomeracyjny, oparty na kilku „megazakładach”?
- Jakie jest stanowisko ministerstwa wobec osłabienia redundancji infrastruktury krytycznej w wyniku zmniejszenia liczby samodzielnych jednostek terenowych?
W opisywanej sprawie bardzo istotne są również pytania bezpośrednio do Ministerstwa Obrony Narodowej, które kieruję, dodając jako adresata również ministra obrony narodowej:
- Czy obecna strategia państwa zakłada, że rozproszenie i redundancja struktur kolejowych zwiększają odporność na kryzysy i działania wojenne?
- Czy konsolidacja zakładów PLK nie osłabi zdolności adaptacyjnych kolei w razie ataków na infrastrukturę krytyczną?
- W jaki sposób MON ocenia wpływ proponowanych zmian na czas mobilizacji wojsk i możliwość prowadzenia operacji logistycznych w sytuacjach kryzysowych?
- Czy przewidziano mechanizm współpracy między PLK a wojskiem, które zagwarantują, że konsolidacja nie obniży poziomu bezpieczeństwa narodowego?
Odpowiedź Sekretarza Stanu Pawła BEJDY
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając, z upoważnienia Ministra Obrony Narodowej, na interpelację nr 12800 Pani Poseł Lidii
Burzyńskiej wraz z grupą posłów w sprawie planowanego przejęcia Zakładu Linii Kolejowych PKP PLK SA
w Częstochowie przez Zakład Linii Kolejowych PKP PLK SA w Sosnowcu, uprzejmie proszę o przyjęcie poniższych informacji.
Strategia państwa jest wynikiem międzydziedzinowej i wieloaspektowej analizy, wskazującej na kierunki
i zakres działań państwa dla osiągnięcia wcześniej zidentyfikowanych celów strategicznych. Na strategię
państwa składa się zespół wzajemnie powiązanych strategii, np. strategia bezpieczeństwa narodowego,
strategia cyfryzacji, strategia transportowa itp., które również wymagają współpracy międzyresortowej
dla zachowania spójności.
Kwestia struktur zarządzania koleją znajduje się w zakresie właściwości ministra właściwego do spraw
transportu (Minister Infrastruktury), które odpowiada za realizację polityki państwa w tej dziedzinie.
Tym samym, wymieniony minister jest odpowiedzialny za realizację zadań w ww. zakresie na rzecz
utrzymania bezpieczeństwa państwa i jego odporności w czasie wystąpienia sytuacji kryzysowych lub
działań wojennych.
Ministerstwo Obrony Narodowej popiera wszystkie możliwe działania zmierzające do wzmocnienia
potencjału gospodarczego kraju i usprawnienia wykorzystania dostępnej infrastruktury transportowej.