INTERWENCJA RADNEGO. MPK musi zwrócić dotację za hybrydy


Takie stanowisko zajmuje Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, który pismem z dnia 6.05.2019 złożył oświadczenie o rozwiązaniu umowy o dofinansowanie ze skutkiem natychmiastowym i wezwał MPK do zwrotu wypłaconych mu środków wraz z odsetkami. Przypomnijmy, że kwota dofinansowania to 66 mln złotych.

Na prośbę MPK do dnia 15 października odbyły się dwa spotkania mające na celu wysłuchanie propozycji dotyczących sposobu i terminu zwrotu środków lub alternatywnych form naprawy niewykonania umowy.

Sprawa, która od początku nie mogła się udać?

Przypomnijmy, że miasto pod koniec 2014 roku zamówiło 40 autobusów o napędzie gazowo-elektrycznym. Pieniądze pochodziły z koordynowanego przez NFOŚiGW programu „GAZELA”, a dokładnie ze sprzedaży prawa do emisji CO2 Hiszpanii. Celem programu było osiągnięcie efektu ekologicznego poprzez zakup autobusów niskoemisyjnych.
W tej samej edycji konkursu pieniądze przyznano również Gdyni, która zamierzała kupić 10 hybryd. Jednak w tym przypadku zachowano więcej rozwagi i ostrożności niż w Częstochowie, i obwarowano warunki przetargu zapisami, które pozwoliły uniknąć zakupu bubli. W dodatku planiści z gdyńskiej komunikacji miejskiej poddali w wątpliwość stawianie na autobusy napędzane CNG.
Warto dodać, że przed realizacją w Polsce programu „GAZELA” bliźniaczy program był przeprowadzony na Litwie. Kupiono tam 83 autobusy gazowe i 10 hybryd gazowo-elektrycznych CNG. Z hybrydami były problemy i ostatecznie zostały unieruchomione. Decydenci MPK w Częstochowie wiedzieli o tym fakcie. W trakcie procedury konkursowej, a także na etapie realizacji kontraktu dochodziły sygnały dotyczące problemów z eksploatacją autobusów na Litwie. Zignorowano te sygnały.
Autobusy o napędzie gazowo-elektrycznym produkowało dwóch hiszpańskich producentów: Tata Motors España oraz Castrosua España. Jednak do przetargu ogłoszonego przez MPK nie stanął żaden z nich. Wzięła w nim udział polska firma Lider Trading. Firmę tą powołali do życia właściciele upadłego Solbusa. Powodem jego upadłości było między innymi niewywiązanie się w zamówienia w 2010 roku dotyczącego 31 autobusów LNG dla Krakowa. Jeden z testowych autobusów spłonął. To kolejny sygnał, który dla decydentów z MPK nie był istotny.
Autobusy, które miały być dostarczone przez Lider Trading były prototypami. Z powodu ograniczeń czasowych powstawały w dużym tempie. Zamówienie dla Częstochowy było największym w historii tego producenta. Z powstającymi hybrydami były problemy już na etapie testowym i homologacyjnym. W dniu 19.11.2015 r. wybuchł pożar testowanego egzemplarza.
W czasie eksploatacji częstochowskich hybryd dochodziło do wielu awarii. W 2016 roku po raz pierwszy wycofano wszystkie z powodu awarii jednego z nich. Awarie mnożyły się. Do produkcji autobusów wykorzystano podzespoły producentów z wielu krajów. Ich przedstawiciele przyjeżdżali do Częstochowy pomagać w naprawach.
Lider Trading ogłosił upadłość i MPK musiało radzić sobie z naprawami samo. Stwierdzono, że za unieruchomienie 24 sztuk hybryd odpowiadają uszkodzone superkondensatory. W dniu 8 lutego 2017 roku MPK ogłosiło przetarg na zakup 55 sztuk tych podzespołów. Kosztowały prawie 1 mln zł. W autobusach wymieniono 13 sztuk tych podzespołów. Resztę MPK próbuje w tej chwili sprzedać.
W dniu 28 kwietnia 2017 roku jedna z hybryd podczas kursu z pasażerami zapaliła się i spłonęła. Na szczęście nikomu nic się nie stało. Po tym zdarzeniu wszystkie te autobusy wycofano z eksploatacji.
W lutym 2018 roku w MPK powołano zespół ekspertów, który miał pracować nad możliwością przywrócenia autobusów do bezpiecznej eksploatacji. Zespół zakończył prace w listopadzie 2018 roku. Dziewięć miesięcy jego pracy kosztowało prawie pół miliona złotych. Po zakończeniu pracy tego zespołu dwa autobusy przekazano firmie Autosan w celu… zbadania kosztów przywrócenia do bezpiecznej eksploatacji.
Rosną koszty związane ze stojącymi w zajezdni MPK hybrydami. Za samo ubezpieczenie od momentu unieruchomienia MPK zapłaciło ponad 2 mln zł. Aby utrzymać ciągłość komunikacji wypożyczano autobusy od śląskich przewoźników. W latach 2017–2018 kupiono 24 sztuki używanych autobusów za 2 mln zł. MPK twierdzi, że powodem zakupu był coroczny wzrost zadań przewozowych. Czy aby na pewno?
Niejasna jest również sprawa stacji CNG wybudowanej na terenie MPK w związku z zakupem hybryd. MPK zakontraktowało gaz od GZOG na 10 lat. Podobno trwają negocjacje w sprawie tego kontraktu. Czy ta sprawa będzie generować następne koszty?
Dużo jeszcze jest pytań, na które brak odpowiedzi. Najważniejsza informacja dotycząca tej sprawy to NFOŚiGW pismem z dnia 6.05.2019 złożył oświadczenie o rozwiązaniu umowy o dofinansowanie i wezwał MPK do zwrotu wypłaconych mu środków, tj. blisko 66 mln złotych plus odsetki.

Piotr Kaliszewski
Radny Miasta Częstochowy

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

*

code