Znajdź:
  
Jedyny tygodnik regionalny z tradycjami. Rok założenia 1909.
Zaloguj się
Nowe konto
Piątek, 19 kwietnia 2019
Adolfa i Tymona
kultura   aktualności   historia   ekologia   medycyna   turystyka   sport   felieton   wizytówki firm   archiwum(450-479)   sprawy społeczne   zdrowie   gospodarka   edukacja   wiadomości   informacje   publicystyka   GMINY I POWIATY   polityka   wywiady   INFORMACJE CZĘSTOCHOWA   INFORMACJE REGION CZĘSTOCHOWSKI   WYDARZENIA CZĘSTOCHOWA   INTERWENCJE CZĘSTOCHOWA   INTERWENCJE REGION CZĘSTOCHOWSKI   finanse   ubezpieczenia   Rolnictwo   Budownictwo   MOTORYZACJA   ROLNICTWO   Z WOKANDY   Gazeta Częstochowa   RODO   FELIETON. CZĘSTOCHOWSKI PATRIOTA   KULTURA / CZĘSTOCHOWA   

  Nr 16 (1415) 2019-04-18
  W NUMERZE:
» ŚWIĄTECZNE ŻYCZENIA
»  charytatywny koncert
» Tradycja w artystycznym wykonaniu
»  Zamczysko w gminie Wręczyca Wielka
» Stop SMOG
» W Olsztynie sadzą drzewa
» REGULAMIN KONKURSU POWIATOWEGO NA „SZKOLNĄ GAZETĘ Z DODATKIEM EKOLOGICZNYM – PRZYRODA MOJEGO REGIONU”
» WYSTAWA W URZĘDZIE STANU CYWILNEGO. ,,…dwa?… spojrzenia"
» POD PATRONATEM „GAZETY CZĘSTOCHOWSKIEJ” CYBERFOTO 2019
» Finisaż wystawy JACKA SZTUKI
» Wieczór 233.
» Dobro wraca jak miłość
» XLII Ogólnopolska Olimpiada Wiedzy Elektrycznej i Elektronicznej
»  Maskpol prezentuje nowoczesny laptop
» Tradycja i serdeczność
» WSPÓLNOTA ZABLOKOWAŁA WJAZD
»  CZCIJMY PAMIĘĆ ZAMORDOWANYCH W KATYNIU I POLEGŁYCH W KATASTROFIE SMOLEŃSKIEJ
» „MATKA BOŻA” - Adam Bujak
» 100-lecie Polski Wolnej - Kwiecień 1919 r.
» BOHATEROWIE CZĘSTOCHOWY
» POKAZ WYTWÓRNI WYOBRAŹNI W „GALERII POD KASZTANEM”
» MISTRZ BUDOWNICTWA


r e k l a m a


chemeks rek_in.jpg

Autozamki-2013-11(1x1).jpg

Kulas-internet-2017-3.jpg

autokarowe.jpg

Konstal-2016-01-net.jpg

ban_domy_6 kopia.jpg

MaxBramy-net.jpg

herb_klubu.png

inter.jpg

styks.jpg

RFG Logo 3 Ainter.jpg

chemex.jpg

wagner.jpg

Robotex-net.jpg

PKS_INTE.jpeg

polontex 2016-04 265x351.jpg







r e k l a m a
historia
BOHATEROWIE CZĘSTOCHOWY. Mjr Józef Pelc (1898–1939)
  wersja do druku            wyślij link znajomemu            inne artykuły tego autora


Kilka słów wstępu

W związku z przypadającą na 2019 rok, wyjątkową, okrągłą 80. rocznicą agresji niemieckiej na Polskę 1 września 1939 roku, autor pragnie zaprezentować Czytelnikom równie wyjątkową sylwetkę jednego z największych bohaterów tamtych zmagań. Postać, o której na łamach „Nad Wartą” była już niejednokrotnie mowa, a która w Lublińcu i Częstochowie ze wszech miar zasługuje na upamiętnienie, czy to w formie tablicy pamiątkowej, czy też w formie nazwy ulicy. Postacią tą jest jeden z najdzielniejszych i najzdolniejszych oficerów liniowych w dywizji, mjr Józef Pelc, dowódca I batalionu 74 Górnośląskiego Pułku Piechoty, a zarazem dowódca obrony pozycji opóźniającej „Lubliniec”. Heroiczna walka stoczona w jej obronie 1 września 1939 roku, będąca pierwszą regularną bitwą lądową kampanii wybija się – także pod kątem wysokich strat przeciwnika – spośród wszystkich innych bitew i potyczek stoczonych 1 września przez jednostki Wojska Polskiego przeciwko siłom niemieckiej 10. Armii oraz wyróżnia się na tle zmagań toczonych tego dnia na innych odcinkach całego frontu polsko-niemieckiego.
Dzięki zdecydowanej i nieugiętej postawie, żołnierze mjr. Pelca wykonali swe zadanie z nawiązką, na ponad siedem godzin zatrzymując natarcie sił głównych dwóch niemieckich dywizji piechoty (4 i 46 DP), zadając im przy tym bolesne straty w ludziach i w sprzęcie. Za obronę pozycji „Lubliniec” mjr Pelc już 1 września 1939 roku został przedstawiony przez płk. dypl. Kazimierza Janickiego do odznaczenia Krzyżem Srebrnym Orderu Wojennego Virtuti Militari. Jednocześnie, doceniając niezwykłą postawę i poświęcenie żołnierzy, płk Janicki przedstawił do odznaczenia orderem Virtuti Militari cały I batalion 74 Gpp, jako pierwszą jednostkę liniową 7 Dywizji Piechoty i jedną z pierwszych (jeśli nie pierwszą) jednostek Wojska Polskiego walczących w kampanii polskiej 1939 roku. W związku z niedawną rocznicą urodzin Józefa Pelca, warto przedstawić biogram zawierający najważniejsze fakty z jego nieprzerwanej, ponad 20-letniej służby w Wojsku Polskim.

Biogram

Józef Adolf Pelc, ur. 25 I 1898 w Rudkach; ukończył gimnazjum i liceum w Łańcucie; w 1916 zdał maturę; od lipca 1912 należał do polskich drużyn harcerskich; w maju 1916 został wcielony do armii austriackiej i skierowany do szkoły oficerskiej w Radymnie; następnie przydzielony do austriackiego 34 Pułku Strzelców, w szeregach którego walczył na froncie wschodnim; ukończył specjalistyczne kursy ze znajomości ciężkiej broni maszynowej oraz broni gazowej; następnie jako dowódca plutonu walczył na froncie bałkańskim i włoskim; pod koniec 1918 wstąpił do Wojska Polskiego, przydzielony do 9 pp (w lutym 1919 przemianowanego na 14 pp); w 1919 jako dowódca plutonu karabinów maszynowych w 10 kompanii 14 pp walczył na froncie ukraińskim; zachorował na malarię; po rekonwalescencji brał udział w wojnie polsko-bolszewickiej; od czerwca 1920 służył w batalionie zapasowym 14 pp, a następnie w rezerwowym 131 batalionie karabinów maszynowych; 13 IX 1920 przeniesiony na stanowisko dowódcy plutonu km w 3 kompanii km 35 pp, a następnie kompanii; wraz z pułkiem zakończył szlak bojowy pod Baranowiczami; w latach 1920–1925 służył w 35 pp z garnizonem w Łukowie; 7 IV 1924 awansowany na stopień porucznika; w 35 pp dowodził kompanią ckm; był wybitnym sportowcem, uczestniczył w wielu zawodach lekkoatletycznych w których zdobył m.in. tytuł wicemistrza Wojska Polskiego w biegu na 100 m; w 1926 został skierowany na kurs do Centralnej Wojskowej Szkoły Gimnastyki i Sportów w Poznaniu; 24 IX 1926 przeniesiony na stanowisko wychowawcy i dowódcy kompanii w Korpusie Kadetów nr 3 w Rawiczu, gdzie pozostawał do 1929; 1 I 1927 awansowany na stopień kapitana; 5 VII 1929 ukończył CWSGiS w Poznaniu; w 1929 przeniesiony do 74 Gpp na stanowisko dowódcy kompanii; w 1933 zaliczył kurs dowódców batalionów w Centrum Wyszkolenia Piechoty w Rembertowie; awansowany na stopień majora ze starszeństwem z 1 stycznia 1936 roku; dowodził batalionem, a następnie pełnił funkcję II zastępcy dowódcy pułku (kwatermistrza); w IX 1939 dowódca I batalionu 74 Gpp, a jednocześnie dowódca umocnionej pozycji opóźniającej „Lubliniec”; dowodził batalionem w ciężkich walkach pod Lublińcem (1 IX) i Złotym Potokiem (3–4 IX), w trakcie których wykazał się doskonałym zmysłem taktycznym oraz osobistym męstwem; za walkę w obronie pozycji „Lubliniec”, podobnie jak dowodzony przez niego I batalion 74 Gpp (jako jednostka), przedstawiony przez płk. dypl. Kazimierza Janickiego do odznaczenia orderem Virtuti Militari; po wyjściu z okrążenia wraz z częścią 74 Gpp kontynuował walkę; dowodził batalionem zbiorczym 7 DP; swój szlak bojowy zakończył pod Ciepielowem, gdzie poległ w walce z oddziałami niemieckiego 15 ppzmot., według przekazów do końca obsługując jeden z ckm; pochowany przy drodze w lesie ciepielowskim, wraz z dwoma innymi oficerami (istnieją przesłanki świadczące o tym, że mjr Pelc mógł polec w innym miejscu i czasie, jednak wymagają one weryfikacji i na dzień dzisiejszy nie mogą stanowić merytorycznego punktu odniesienia); żołnierzy 7 DP (głównie z 74 Gpp) wziętych do niewoli niemieckiej pod Ciepielowem spotkał tragiczny los, stali się ofiarami jednej z największych niemieckich zbrodni wojennych we wrześniu 1939 roku; kawaler Krzyża Srebrnego Orderu Wojennego Virtuti Militari (nadanego 1 IX 1939, oficjalnie uznanego i przyznanego 31 VII 1967), Krzyża Walecznych trzykrotnie, Srebrnego Krzyża Zasługi i innych.



Opisy do artykułu o mjr. Józefie Pelcu

1. Mjr Józef Pelc, II zastępca dowódcy 74 Gpp (kwatermistrz), dowódca I batalionu 74 Gpp oraz dowódca umocnionej pozycji opóźniającej „Lubliniec”, za której obronę został odznaczony Krzyżem Srebrnym Orderu Wojennego Virtuti Militari. Na zdjęciu jeszcze w stopniu kapitana

2. Mjr Józef Pelc na czele jednej z ostatnich defilad 74 Gpp w Lublińcu, 1939 rok. Defiladę odbiera płk Wacław Wilniewczyc w towarzystwie ppłk. dypl. dr. Stanisława Wilimowskiego oraz przedstawicieli władz cywilnych



Adam Kurus


 Komentarze:
brak komentarzy
Musisz być zalogowany żeby dodawać komentarze do artykułów

o gazecie | redakcja | archiwum | forum | reklama
"Gazeta Częstochowska" - Tygodnik Regionalny. Wydawca: Gazeta Częstochowska sp. z o. o.
Adres redakcji: ul. Równoległa 68, 42-200 Częstochowa tel. (0-34) 366-37-11, fax. 324-65-73,
e-mail: redakcja@gazetacz.com.pl, WWW: http://www.gazetacz.com.pl